Phép cộng hành chính thì đơn giản, nhưng phép cộng kinh tế thì không. Từ ngày 1/7/2025, TP.HCM mới chính thức là hợp thể của ba địa phương: TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Câu hỏi mà mọi nhà đầu tư đặt ra: 1 + 1 + 1 bằng 3, hay bằng nhiều hơn 3?
Ba mảnh ghép, ba thế mạnh
Điều khiến cuộc sáp nhập này khác biệt là ba địa phương không cạnh tranh mà bổ sung cho nhau:
- TP.HCM đóng vai trung tâm tài chính – dịch vụ – quản trị. Thành phố cũ hiện chiếm hơn 70% GRDP vùng Đông Nam Bộ, khoảng 23% GDP cả nước, ~21% FDI cả nước, với khu vực dịch vụ chiếm hơn 50% GRDP.
- Bình Dương là thủ phủ công nghiệp: 29 KCN với khoảng 13.000 ha, công nghiệp chiếm ~65% cơ cấu kinh tế, thu hút khoảng 2 triệu lao động nhập cư.
- Bà Rịa – Vũng Tàu nắm cửa ngõ biển: cụm cảng Cái Mép – Thị Vải thuộc top 50 cảng container lớn nhất thế giới từ 2019, cùng 305,4 km bờ biển cho du lịch nghỉ dưỡng.
Khi ghép lại, TP.HCM mới có diện tích tự nhiên 6.772,59 km², dân số trung bình 2025 là 14.041.665 người và lực lượng lao động lớn nhất cả nước (~7,5 triệu năm 2024, gấp khoảng 1,8 lần Hà Nội).
Vì sao kết quả lớn hơn phép cộng?
Giá trị cộng hưởng đến từ chỗ mỗi mảnh ghép vốn thiếu một thứ mà mảnh khác có:
- TP.HCM thiếu quỹ đất công nghiệp và cửa ngõ cảng nước sâu – Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu bù đắp.
- Bình Dương mạnh sản xuất nhưng cần trung tâm tài chính và dịch vụ cao cấp – TP.HCM cung cấp.
- Bà Rịa – Vũng Tàu có cảng và biển nhưng cần thị trường tiêu dùng và nguồn vốn – siêu đô thị mở ra.
Kết quả là một chuỗi giá trị khép kín: sản xuất (Bình Dương) → tài chính, quản trị, R&D (TP.HCM) → xuất khẩu qua cảng (Cái Mép) → du lịch, nghỉ dưỡng (Vũng Tàu). Đây chính là logic đằng sau 5 cực động lực và 5 hệ liên kết chiến lược mà dự thảo đề ra, đặc biệt là hệ kinh tế Bắc – Nam nối Mộc Bài – Củ Chi – lõi trung tâm – Thủ Đức – Dĩ An – Phú Mỹ – Cái Mép.
Con số nói gì về tương lai
Dự thảo đặt mục tiêu GRDP tăng tối thiểu 10%/năm đến 2045, GRDP/người từ ≥14.000 USD (2030) lên ≥75.000 USD (2045). Dân số dự kiến chạm 22,25 triệu vào 2050 (quy đổi ~27,8 triệu). Một thị trường tiêu dùng và lao động ở quy mô đó là nền tảng cầu bất động sản khó có địa phương nào khác sánh được.
Hàm ý đầu tư
Với người mua nhà, sáp nhập mở rộng “bán kính an cư” – có thể sống ở Bình Dương hay vùng ven mà vẫn thuộc siêu đô thị. Với nhà đầu tư, giá trị nằm ở các điểm giao thoa chuỗi giá trị: khu vực kết nối sản xuất với cảng, hoặc nối lõi tài chính với vùng đổi mới sáng tạo phía Đông.
Cần nhắc lại rằng những định hướng và chỉ tiêu trên thuộc dự thảo quy hoạch chưa được phê duyệt chính thức. Phép cộng cộng hưởng chỉ thành hiện thực nếu hạ tầng kết nối (Vành đai 3, 4, metro, đường sắt) được triển khai đúng tiến độ. Nhà đầu tư nên coi đây là kịch bản tiềm năng cần theo dõi, không phải cam kết chắc chắn.